Ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,08 kişiye düştü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Milli Aile Haftası’na özel olarak ‘İstatistiklerle Aile, 2025’ başlıklı bülten hazırladı. Ülkemizde ortalama hanehalkı büyüklüğünün 3,08 kişiye düştüğü görüldü. Edirne’de ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,60, Tekirdağ’da 2,99, Kırklareli’nde ise 2,65 oldu.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2025 yılında 3,08 kişiye düştüğü görüldü. Türkiye'de 2025 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,84 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 4,63 kişi ile Şanlıurfa ve 4,43 kişi ile Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 2,50 kişi ile Giresun ve 2,51 kişi ile Çanakkale izledi.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2014 yılında yüzde 13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranının 2025 yılında yüzde 20,5'e yükseldiği görüldü. Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında yüzde 67,4 iken 2025 yılında yüzde 62,7'ye geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında yüzde 16,7 iken 2025 yılında yüzde 13,5 oldu.

Türkiye'de 2014 yılında toplam hanehalklarının yüzde 7,6'sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalkları oluştururken 2025 yılında yüzde 11,3'ünü oluşturdu. Toplam hanehalklarının 2025 yılında yüzde 2,8'ini baba ve çocuklardan oluşan, yüzde 8,5'ini ise anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oluşturduğu görüldü. Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı yüzde 3,3'e yükseldi. Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında yüzde 2,1 iken 2025 yılında yüzde 3,3'e yükseldi. Tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il Gümüşhane oldu. İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2025 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 32,7 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane’yi yüzde 30,8 ile Tunceli ve yüzde 30,5 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,5 ile Batman oldu. Batman’ı yüzde 12,4 ile Diyarbakır ve Van izledi.

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 70,5 ile Gaziantep oldu. Gaziantep ilini yüzde 69,8 ile Diyarbakır ve yüzde 69,6 ile Şanlıurfa takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise yüzde 49,9 ile Tunceli oldu. Tunceli’yi yüzde 51,5 ile Gümüşhane ve yüzde 53,4 ile Artvin izledi. Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2025 yılında yüzde 13,8 ile Bingöl oldu. Bingöl’ü yüzde 13,7 ile Elazığ ve yüzde 13,4 ile Adana illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise yüzde 8,3 ile Ardahan, yüzde 8,9 ile Burdur ve yüzde 9,1 ile Yozgat oldu.

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu görüldü. Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 14,1'inde iki çocuk, yüzde 5,7'sinde üç çocuk, yüzde 1,9'unda dört çocuk, yüzde 1,1'inde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü. Türkiye'de 2025 yılında toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560'ında 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunduğu görüldü. Diğer bir ifadeyle, hanelerin yüzde 26,1'inde en az bir yaşlı fert yaşadığı görüldü. Ülkemizde 2014 yılında en az bir yaşlı fert bulunan hanelerin 1 milyon 73 bin 367'sini tek başına yaşayan yaşlı fertler oluştururken 2025 yılında 1 milyon 836 bin 496'sını tek başına yaşayan yaşlı fertler oluşturdu. Ülkemizde tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam tek kişilik hanehalkları içindeki oranı 2025 yılında yüzde 33,2 oldu. Cinsiyete göre tek kişilik yaşlı hanehalkı oranı incelendiğinde bu oranın yüzde 26,5'ini erkek, yüzde 73,5'ini ise kadınların oluşturduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre 2025 yılında, 25-29 yaş grubunda ve hiç evlenmemiş olan 3 milyon 502 bin 33 kişiden 2 milyon 452 bin 909 kişinin anne ve/veya babası ile birlikte yaşadığı görüldü. Diğer bir ifadeyle, 25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş olup ebeveynleri ile yaşayanların oranı toplamda yüzde 70 oldu. Bu oranın yüzde 42,6'sını erkekler, yüzde 27,4'ünü ise kadınlar oluşturdu. Toplam resmi evlilikler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapanların oranı yüzde 8 oldu. ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış bireylerin oranı yüzde 8 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin yüzde 46,4'ünün hala/dayı çocukları ile yüzde 27,2'sinin amca çocukları ile ve yüzde 26,4'ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin yüzde 5,9'unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2020 yılında yüzde 3,8, 2025 yılında ise yüzde 3 olduğu görüldü. Toplam hanehalkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, yüzde 10,7 ile Bingöl, yüzde 10,4 ile Elazığ ve yüzde 10,2 ile Adana olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise yüzde 5,6 ile Ardahan, yüzde 6,5 ile Burdur ve Yozgat oldu.

-