Trakya’nın yerli tohumu 17 ile yayıldı

Trakya’da 2019 yılında atılan yerli ayçiçeği tohumu adımı, yedi yılda bölgesel bir projeden Türkiye’nin farklı üretim merkezlerine ulaşan tarım hamlesine dönüştü. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Trakya’daki ticaret borsaları ve özel tohumculuk firmalarının iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda geliştirilen yerli hibrit ayçiçeği çeşitlerinde üretim miktarı hızla artarken, ekim alanı da Trakya sınırlarını aştı. Projenin geldiği son nokta, Edirne’nin Uzunköprü ilçesine bağlı Alıç köyündeki hasatta ortaya çıktı.

5-6 TONDAN 200 TONA
Trakya’da faaliyet gösteren 32 özel tohum firması, 10 ticaret borsası ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi iş birliğiyle 2019 yılında kurulan Trakya Tohum A.Ş., yerli hibrit ayçiçeği tohumu geliştirme çalışmalarına başladı. Başlangıç döneminde yıllık 5-6 ton seviyesinde bulunan tohumluk üretimi, 2024 yılında yaklaşık 200 tona ulaştı. Çalışmalar sonucunda dört yerli hibrit ayçiçeği çeşidi geliştirildi. Ancak projenin asıl dikkat çeken yönünü üretimdeki artış kadar tohumların ulaştığı alan oluşturuyor.

17 İLDE 250 BİN DEKARA ULAŞTI
Trakya Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mahmut Şahin’in Uzunköprü’de açıkladığı verilere göre yerli hibrit ayçiçeği tohumu artık yalnızca Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’nde kullanılmıyor. Çanakkale’den Balıkesir’e, Sakarya’dan Kocaeli’ne, Tokat ve Samsun’dan Eskişehir ve Aydın’a kadar 17 ilde yaklaşık 250 bin dekar arazi yerli hibrit tohumlarla buluştu. Böylece Trakya’da başlayan proje birkaç yıl içerisinde farklı tarım bölgelerine yayıldı.
EDİRNE’DE 275 ÜRETİCİ TARLASINA EKTİ
Projenin önemli uygulama merkezlerinden biri de Edirne oldu. 2026 üretim sezonunda Edirne genelinde yaklaşık 1 milyon 250 bin dekar alanda ayçiçeği ekilirken, yerli hibrit tohumların yaygınlaştırılması amacıyla yürütülen destek programından 275 üretici yararlandı. Son açıklanan verilere göre yerli tohumlar Edirne’nin merkez ve ilçelerinde yaklaşık 10 bin dekarlık alanda kullanıldı. Tarım ve Orman Bakanlığının Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında üreticilere hibeli yerli hibrit ayçiçeği tohumu desteği de sağlandı.
HEDEF İTHAL TOHUMUN PAYINI AZALTMAK
Projenin ekonomik boyutunda ise Türkiye’nin yağlı tohumlar ve ayçiçeği üretimindeki dışa bağımlılığı bulunuyor. Edirne Valisi Yunus Sezer, Uzunköprü’deki hasatta yerli çeşitlerin yaygınlaştırılmasının, tohum ithalatına aktarılan kaynağın ülkede tutulması bakımından önem taşıdığına dikkat çekti. Sahadan alınan sonuçlarda yerli çeşitlerin ürün verimi ve yağ oranı bakımından ithal çeşitlerle rekabet edebilecek seviyelere ulaştığı ifade edildi. Önümüzdeki dönemde temel hedef ise bu performansın geliştirilmesi ve çiftçinin yerli hibrit tohumu daha geniş alanlarda tercih etmesi.

EDİRNE’DE VERİM BEKLENTİSİ 217 KİLOGRAM
Hasatla birlikte Edirne’nin 2026 yılı ayçiçeği tablosuna ilişkin veriler de ortaya çıktı. Kentte yaklaşık 1 milyon 260 bin dekar alanda üretim yapılırken dekarda ortalama 217 kilogram civarında verim bekleniyor. Yağış ve sulama koşullarının daha elverişli olduğu bazı arazilerde ise verimin 300 kilogramın üzerine çıktığı bildirildi. Geçen yıl kuraklık koşullarında ortalama verimin yaklaşık 200 kilogram seviyesinde kaldığı dikkate alındığında, bu yıl daha yüksek bir üretim beklentisi bulunuyor.

TEKİRDAĞ’DA GELİŞTİRİLDİ, UZUNKÖPRÜ’DE HASAT EDİLDİ
Yerli hibrit ayçiçeği projesi aynı zamanda Tekirdağ ile Edirne arasında dikkat çeken bir tarım iş birliği ortaya çıkardı. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nin akademik altyapısıyla desteklenen ve Trakya’daki tohumculuk sektörü ile ticaret borsalarını aynı yapı içerisinde buluşturan proje, Edirne’nin üretim sahalarında çiftçiyle buluştu. Uzunköprü’nün Alıç köyündeki son hasat da projenin laboratuvar ve deneme sahasından çıkarak ticari üretime doğru ilerleyen boyutunu ortaya koydu. Trakya’da birkaç tonluk üretimle başlayan yerli hibrit ayçiçeği tohumu serüveninde artık yeni hedef, 200 tonluk üretim seviyesini daha yukarı taşımak ve 250 bin dekarlık ekim alanını Türkiye genelinde genişletmek.